AÅŸk Åžiirleri,Sevgi Åžiirleri,Åžiir Dinle

Suan ‘Åžiir Dili’ Katogerisi

Åžiirin normal konuÅŸma dilinin üzerinde bir yapısı olduÄŸu herkesçe bilinir. Bir üst-dildir ÅŸiir dili. Ne var ki bir üst-dil deyince, herÅŸeyde olduÄŸu gibi bu da abartıldı ve olmadık anlamlara çekildi. Bugün ÅŸiir dili demek; kuÅŸ dili gibi birÅŸey demek oldu neredeyse. Sadece kuÅŸ dili bilenlerin anladığı bir dil. Oysa; ÅŸiir dili adı üzerinde güzel bir “dil” dir. Samimidir ve yüreÄŸin dili olması gerekir. Düşüncelerin yürekte damıtılması ve ifadesini de yüreÄŸin dilinde bulmasıdır esasında. Yani, sözcüsü yürek olan düşüncedir ÅŸiir. Åžiir dili de iÅŸte budur. Beyinleri dopdolu, çok yönlü, birikim kazanmış duyarlı insanların, ÅŸiirin yapısını da mutlaka bilmesi koÅŸuluyla; yaÅŸam karşısındaki duruÅŸlarından ve bakışlarından yola çıkarak edindikleri bilgileri, yorumları, ÅŸair olarak yüreklerine indirip, oradan dışavurmalarıdır. YüreÄŸe indirilmeden yapılan ifadeler zaten bilim ve düşün adamlarının iÅŸidir. Yani ÅŸiirde de hakikati aramak ve sezmek var bilimde olduÄŸu gibi. Ama sözcüleri ayrı iÅŸte. Biri akıl, diÄŸeri yürek. Yürek olunca da; daha bir incelik sözkonusu ve melodisi ile heyecanı ile yürekten yüreÄŸe bir akım baÅŸlayarak insanları kendinden geçirebiliyor. YüreÄŸin potasında erimeyen hiçbir sözcük ÅŸiir olma ÅŸerefine eriÅŸemez. Bütün sözcükler ÅŸiir olmak için, önce ÅŸairin yüreÄŸine gireceklerdir. Önceki hayatlarını unutup; sıfır derece anlamda yani nötr olarak oraya girecek ve ÅŸiir olmak için o sıcak potada diÄŸer sözcüklerle ÅŸairin yüreÄŸinde birbirleriyle tanışacaklardır. Ve ÅŸairin verdiÄŸi bütünlüğe doÄŸru yol alacaklar; bütünün hizmetinde olmak üzere ve sadece o ÅŸiire özgü olmak üzere yepyeni anlamlara kavuÅŸacaklardır. Åžiirin bütünüyle bir anlam kazanacaklardır. Åžiirin bütünü ise, parçaların dışında; onu oluÅŸturan sözcüklerin toplamı deÄŸil; onlardan oluÅŸan ama onları epeyce aÅŸan, ilahi bir niteliÄŸe sahip olan ve ÅŸairin hayata bakışını ve duruÅŸunu da içeren ve vermeye çalıştığı yönü de göstermeye çalışan bir bütündür. Bu bütünlük çok özel bir durumdur ve onu oluÅŸturan sözcükler bu bütünün bir anlamlandırması olmaksızın hiçbirÅŸeydirler. Ancak o bütünün vereceÄŸi görevi yaptıkları oranda önem kazanır ve varolurlar.

Şimdi durum böyle olunca; bir şairin neredeyse bütün yaşamını içine koyduğu ve bir güzellik içinde ürettiği bir şiiri kitlelerle paylaşmasından doğal ne olabilir? Neden kimseler anlamasın diye kuş diline çevirsin ki? Ve neden geniş halk kitlelerine değil de, çok küçük bir elit tabakanın hizmetine sunmak istesin ki? Daha çok insan şiiri anlasa ve yaşamına anlam katsa, şairin ne kaybı olabilir ki? Ve çok merak ediyorum: neden bugüne kalmış en büyük şairler hep anlaşılır olmuşlardır da değerlerinden hiçbirşey kaybetmemişler; tam tersine halen daha en çok okunan onlar olmuşlardır? Durup düşünmek lazım!..

“Sanat Nedir?” adlı eserinde bakın ne diyor ünlü yazar TOLSTOY:
“Bir eserin, bütün insanlık için yararlı olması için, iyi ve kötüyü ayırması, güzel ve anlaşılır olması gerekmektedir. Sanat ancak, belli bir sınıf için deÄŸil, büyük kitleler için yarar saÄŸladığı zaman sözü edilebilir bir deÄŸere ulaşır.

…Fırsatçıların her zaman kullandıkları bir yöntem vardır. Halkın kullanmadığı, dile yerleÅŸmemiÅŸ kelimeleri kullanarak, gerektiÄŸinde icat ederek halkın gözünde kendisini yüceltmek. Bu, ‘ halk, anlamadığına inanır’ mantığıdır ve çoÄŸu zaman baÅŸarılı olur. Kitleler, bilmedikleri kelimelerin ardından sürüklenirler. Bu arada sanat da tükenmeye yüz tutar. Ortodoks kilisesinin sapık fikirlerinin, ağır bir dille düzenlenerek halka benimsetilmesi bu yöntemin en çarpıcı örneklerindendir.”

“Bir eserin ilginçliÄŸi , onun gösteriÅŸinde deÄŸil, ortaya koyduÄŸu yeni düşüncede olmalıdır. Ä°lginçliÄŸi bayağı ÅŸiirsellikte, gösteriÅŸte, taklitte aramak sanata bir ÅŸey kazandırmaz. Bunlar zengin sınıfın sanat üzerinde oynadığı bir oyundan baÅŸka bir ÅŸey deÄŸildir.”

* SANAT NEDİR? L.N.TOLSTOY, Şule Yayınları İstanbul, Eylül 1992, Çev.Baran Dural, s,7

Şiir dilini doğal dilden ayıran özellikler nelerdir?
• Şiir dilinde kelimeler genellikle gerçek anlamının dışında kullanılır.

• Şiir dilinde imge vardır, günlük dilde imge yoktur.

• Şiir dili, günlük dilin özellikleri barındırır; ancak günlük dili söz sanatları ve imge kullanarak aşar.

• Şiir dilinde az sözle çok şey anlatmak amaçlanır. Böyle bir durum günlük dilde yoktur.

• Şiir dilinde söz sanatları yoğun ve etkili bir şekilde kullanılır